مرور حیطه ای سیاستهای تعادل کار و خانواده

   با توجه به آهنگ تغییرات جمعیت شناختی کشورها، سیاست های جمعیتی آن ها به ویژه در حوزۀ سیاست های دوستدار خانواده و فرزندآوری/ باروری به لحاظ زمانی یکسان نیست. برآیند مطالعات انجام شده در این پژوهش نشان داده است بیشتر کشورهای اروپایی و آسیایی که روند کاهشی سطح باروری را در دو دهۀ اخیر تجربه کرده اند، دارای وجوه مشترک سیاست های مشوق باروری اعمال شده شامل سازگارکردن مشارکت زنان در بازار کار با فرزنددارشدن و به بیان روشن تر، سازگارکردن نقش مادری با نقش کارمندی و کارگری هستند. اعطای مرخصی زایمان به مدت مناسب به همراه حقوق و تقویت محیط های کار دوستدار خانواده، جایگزین هایی واقعی برای مادرانی است که به جای احساس اجبار برای انتخاب بین شغل و داشتن فرزند، انتخاب می کنند که کار نکنند یا ترجیح می دهند نیمه وقت کار کنند یا برای داشتن فرزند، بیشتر در خانه بمانند. فرانسه کشوری با خاستگاه ارزش های خانوادگی و انگلستان با ارزش های بازار آزاد و لیبرال است، اما هردو کشور درصد زیادی از تولید ناخالص داخلی خود را (حدود ۴ درصد) صرف حمایت از خانواده می کنند. سؤال اصلی این مطالعه این است که مهم ترین راهبردها و سیاست های کشورهای منتخب درخصوص سیاست های سازگاری اشتغال با مسئولیت های خانواده چیست و میزان اثربخشی این سیاست ها در بهبود شاخص های باروری و فرزندآوری در این کشورها تا چه اندازه است. در این مطالعه از روش مرور حیطه ای و مبتنی بر شواهد بهره گرفته شد. به علاوه از روش تاپسیس که جزو روش های تصمیم گیری چندمعیاره محسوب می شود، استفاده شد و ۱۳ کشور انتخاب شدند. حیطۀ زمانی پژوهش ها از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۲۵ بود. نتایج نشان داد در این کشورها، طیف وسیعی از سیاست ها و برنامه هایی که در زمینۀ تعادل بخشی به کار و خانواده تدوین و اجرا می شوند، وجود دارد و بسته به مراحل گذار جمعیت شناختی و تحولات این کشورها که تجربۀ سیاستی متفاوتی هم دارند، نوع سیاست ها و اثربخشی آن ها درافزایش باروری، تفاوت محسوسی را نشان می دهد. کشورهای کرۀ جنوبی، ژاپن، مالزی، انگلستان، ایتالیا و ترکیه با چالش سازگاری کار و خانواده/زندگی مواجه هستند. در مقابل، سایر کشورهای اروپایی به ویژه فرانسه، کانادا و تایلند تجربۀ موفقی داشته اند و کانادا در زمرۀ موفق ترین کشورهای منتخب در اجرای سیاست های دوستدار خانواده و تعادل بخشی کار و خانواده/زندگی به شمار می آید. با ایجاد بستری که زنان ایرانی بتوانند فرزندآوری را با اشتغال در بیرون از منزل ترکیب کنند و برابری جنسیتی و مشارکت بیشتر پدران در مراقبت از کودکان را ترغیب کنند، به خصوص اگر یک اقتصاد پایدار و چشم انداز خوش بینانه برای آینده ایجاد شود، می توان به اثر مثبت سیاست بر باروری در ایران امیدوار بود.