گروه پژوهشی جمعیت و سلامت

معرفی گروه

گروه جمعیت و سلامت مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور با مأموریت توسعه و انجام پژوهش‌های تخصصی در زمینه روابط متقابل تحولات جمعیتی و سلامت جمعیت شکل گرفته است. این گروه در ابتدا با تمرکز بر پیامدها و عواقب سلامتی روندهای اصلی جمعیتی، از جمله باروری، مرگ‌ومیر و مهاجرت در گروه‌های مختلف جمعیتی، فعالیت خود را آغاز کرد و در ادامه، متناسب با تحولات جمعیتی و تغییر الگوی مسائل سلامت در کشور، دامنه فعالیت‌های پژوهشی خود را توسعه داده است.

تحولات جمعیتی و سلامت، رابطه‌ای دوسویه و پیچیده دارند. از یک سو، تغییرات باروری، مرگ‌ومیر، مهاجرت و ساختار سنی جمعیت می‌توانند الگوی نیازهای سلامت، بار بیماری‌ها و تقاضا برای خدمات بهداشتی، درمانی و مراقبتی را تغییر دهند و از سوی دیگر، تحولات نظام سلامت، تغییرات الگوی بیماری‌ها، دسترسی به خدمات و فناوری‌های سلامت و بهبود شرایط زندگی بر مرگ‌ومیر، امید زندگی، کیفیت زندگی و سایر مؤلفه‌های جمعیتی اثرگذارند. از این منظر، شناخت روندها و نابرابری‌های سلامت و تبیین ارتباط آن‌ها با تحولات جمعیتی، یکی از الزامات اساسی برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری جمعیتی و سلامت در کشور است.

در سال‌های اخیر، گذار جمعیتی و اپیدمیولوژیک در ایران، افزایش امید زندگی و شتاب گرفتن سالمندی جمعیت، تغییر الگوی بیماری‌ها و افزایش اهمیت بیماری‌های غیرواگیر، تداوم نابرابری‌های سلامت میان گروه‌ها و مناطق مختلف، تغییر الگوهای نیازهای مراقبتی و گسترش فناوری‌های نوین، مسائل جدیدی را در حوزه جمعیت و سلامت ایجاد کرده است. ازاین‌رو، فعالیت‌های گروه علاوه بر پایش و تحلیل شاخص‌های جمعیتی و سلامت، بر شناسایی عوامل تعیین‌کننده سلامت، بررسی نابرابری‌های سلامت و بقا، تحلیل بار بیماری و عوامل خطر، مطالعه سالمندی و نیازهای مراقبتی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های سلامت دیجیتال و فناوری‌های نوین متمرکز است

گروه جمعیت و سلامت با رویکردی جمعیت‌شناختی، سلامت‌محور و میان‌رشته‌ای تلاش می‌کند با استفاده از روش‌های کمی و کیفی و بهره‌گیری از داده‌ها و شواهد علمی، روندها و الگوهای مرگ ومیر و سلامت جمعیت را در سطوح ملی، منطقه‌ای و گروه‌های مختلف جمعیتی شناسایی و تحلیل نماید.

محورهای اصلی فعالیت‌های پژوهشی گروه

  • پایش و آینده‌نگری شاخص‌های سلامت، مرگ‌ومیر، بقا، امید زندگی
  • شناسایی و تحلیل نابرابری‌های سلامت و بقا برحسب سن، جنس، وضعیت اجتماعی ـ اقتصادی، محل سکونت و مناطق مختلف کشور و بررسی عوامل شکل‌دهنده این نابرابری‌ها
  • مطالعه بار بیماری‌ها، الگوهای بیماری و عوامل خطر و بررسی تغییرات آن‌ها در گروه‌های مختلف جمعیتی و مناطق کشور
  • جمعیت، سالمندی و سلامت
  • نیازهای مراقبتی و نظام حمایت اجتماعی
  • سلامت دیجیتال و فناوری‌های نوین
  • تحلیل الگوهای فضایی سلامت و نابرابری‌های منطقه‌ای آن
  • جمعیت، سلامت و سیاست‌گذاری.

اعضای هیات علمی گروه