بررسی تحولات فعالیت، اشتغال و بیکاری برحسب جنس در استان‌های کشور از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۵

هدف اصلی‌این مطالعه شناخت وضع گذشته و موجود نرخ‌های فعالیت اقتصادی، اشتغال و بیکاری بر حسب جنس در سطح استان‌های مختلف کشور در۳۰ سال اخیر بود.‌این پژوهش به روش تحلیل اکتشافی انجام و از روش تحلیل ثانویه با استفاده از نتایج سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن در فاصله زمانی ۱۳۹۵-۱۳۶۵ که توسط مرکز آمار‌ایران منتشر شده، صورت گرفت. نتایج نشان داد تفاوت نرخ بیکاری در استان‌های مختلف کشور در‌این دوره سی ساله معنادار بود. به رغم فراز و نشیب‌های نرخ‌ها در سال‌های مختلف، همواره شاهد نرخ‌های بالای بیکاری در بین زنان بوده‌ایم. مطالعه نرخ بیکاری در استانهای کشور درسال ۱۳۶۵ نشان می‌دهد که پایین ترین نرخ بیکاری در بین زنان مربوط به استان‌های یزد (۴/.۱۰ درصد) و خراسان رضوی (۲/۱۳ درصد) و بالاترین درصد بیکاری با بیش از ۴۰ درصد متعلق به استان‌های لرستان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان می‌باشد. هر چند تفاوت نرخ بیکاری زنان در سال‌های بعد تا حدودی تعدیل شده اما در سطح بالایی است. نتایج نشان داد ﻛﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻳﺎدی ﺑـﻴﻦ ﻧـﺮخ ﺑﻴﻜـﺎری اﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ وﺟﻮد دارد، ﺿﻤﻦ اﻳﻨﻜﻪ ﻧﺮخ ﺑﻴﻜﺎری ﻋﻤﺪﺗﺎً در اﺳﺘﺎن‌ﻫﺎی کمتر توسعه یافته و ﻣﺮزی ﻛﺸﻮر ﺑﺎﻻ اﺳﺖ. عدم تعادل‌های منطقه‌ای، شکاف و نابرابری جنسیتی در بازار کار کشور تعدیل نشده است. درسال‌های ۱۳۸۵ به بعد، بیشترین نرخ فعالیت زنان در بازار کار در استان‌های خراسان جنوبی، آذربایجان شرقی و زنجان تجربه شده است. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که متغیر نرخ بیکاری اثر منفی و معنادار بر نرخ فعالیت اقتصادی در سطح ملی داشت. اثر متغیر میانگین سال‌های تحصیل معنادار نشد. مقدار واریانس تبیین شده متغیر نرخ فعالیت اقتصادی توسط متغیرهای مستقل ۴۶ درصد بدست داده شد. اثر تغییرات درصد جمعیت فعال از نظراقتصادی در کل کشور و استان‌های گیلان و لرستان بر مبنای ترکیب جنسی جمعیت سال ۱۳۹۵ ( استاندارد شده) درسالهای ۹۰-۱۳۶۵ معنادار بود. ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ وﻳﮋﮔﻲ‌ﻫﺎی ﻣﻨﻄﻘﻪ‌ای و ﻣﺒﺎﺣـﺚ آﻣـﺎﻳﺶ ﺳـﺮزﻣﻴﻦ در ﺗـﺪوﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ‌ﻫﺎی اﺷﺘﻐﺎل زاﻳﻲ اﻫﻤﻴﺖ وﻳﮋه‌ای دارد. وجود الگوهای متفاوت مؤلفه‌های بازار کار، نشان می‌دهد در تبیین علل وضعیت موجود و برنامه ریزی‌های آتی برای کاهش شکاف جنسیتی در بازار کار کشور در جهت نیل به اهداف توسعه، توجه به زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی در کنار مؤلفه‌های اقتصادی در سطح استان‌های کشور به ویژه کمتر توسعه یافته و مرزی ضروری است.