مجری: دکتر حجیه بیبی رازقی نصرآباد
ناظر: شکوفه اکبری
کارفرما: معاونت اجتماعی شهرداری تهران
این مطالعه با هدف واکاوی و شناخت تجربه زیسته زنان شاغل در شهرداری شهر تهران در برقراری تعادل میان نقشهای شغلی و خانوادگی انجام شد. حجم نمونه بر اساس سطح اشباع نظری مشتمل بر ۲۷ زن شاغل دارای فرزند زیر ۱۲ سال است. شیوهی گردآوری دادهها مصاحبه عمیق و روش تحلیل یافتهها، تحلیل مضمون است که به سه شیوه کدگذاری باز، محوری و انتخابی استخراج شدند. یافتهها نشان داد تجربه زنان از ایفای نقشهای شغلی و خانوادگی در چهار مضمون اصلی شامل «اشتغال زنان ضرورت اقتصادی، شأن اجتماعی»، «رفت و آمد در دو جهان مختلف»، «استرس پنهان» و «تعارض سهگانه» قرار میگیرد. زمینههای تعارض در سه مضمون اصلی «رویکرد جنسیتی نابرابر در عرصههای خصوصی و عمومی»، «الزامات شغلی بالا» و «رها شدگی و در حاشیه ماندن سیاستهای حمایت از فرزندآوری» قرار میگیرد. همچنین مادران شاغل برای ایجاد سازگاری تلاشهای زیادی دارند و تنوعی از راهکارها را بهکار میبندند.
این راهکارها در دو مضمون اصلی تحت عنوان “عقلانیت کرانمند” و “شکلگیری تمهیدات غیر سنتی سازمانی” دستهبندی شده است. بر اساس یافتههای این تحقیق لازم است که درک پیچیدهتری از نیازهای مختلف مادران شاغل وجود داشته باشد. در حالی که ابتکارات سیاستگذاری میتواند در کمک به زنان برای سازگاری نقشهای دوگانه مؤثر باشد، بسیاری از زنان هنوز این مسائل را در سطح فردی یا شخصی حل میکنند و احساس میکنند سیاستهای اتخاذ شده از سوی جامعه کافی نیست و یا ضمانت اجرایی ندارد و بههمین دلیل بهطور ملموس بر زندگی آنها تأثیر نگذاشته است. لذا پیشنهادات سیاستی این تحقیق پیرامون چهار موضوع تخصیص بودجه برای اجرای سیاستهای حمایت از خانواده، انعطافپذیری شغلی در سه بعد، زمانی، مکانی و زمانبندی، تقویت نظام مراقبت از فرزند، تداوم و توسعه طرحهای والدگری مشارکتی و اطلاعرسانی عمومی از اثرات مثبت پستهای مدیریتی زنان ارائه میشود.