وضعیت پوشش مستمری بیمه ای و حمایتی سالمندان در ایران

وضعیت پوشش­های مستمری بیمه­ای و حمایتی از سالمندان که در ارتقاء سلامت و سطح رفاه اجتماعی سالمندان، خانواده­های آنان و کل جامعه تأثیرگذار است، یکی از موضوعات مهم در مطالعات سالمندی است. طبیعی است با افزایش تعداد سالمندانِ کشور، ضرورت رفع نیازهای بهداشتی و مراقبتی این گروه جمعیتی، در اولویت سیاست­گذاری و برنامه­ریزی­های سلامت محور قرار گیرد. پرسش اصلی که در این کاوش در جستجوی آن هستیم آن است که با افزایش تعداد سالمندان کشور، چتر حمایتی صندوق­های بازنشستگی و نهادهای رسمی حمایتی از سالمندان افزایش داشته است؟ و اصولا این پوشش­ها در سطح کشوری و استانی چه وضعیتی دارد؟ هدف از این پژوهش، مقایسه و بررسی وضعیت پوشش مستمری بیمه ای و حمایتی از سالمندان در سطح کشوری و استانی طی سالهای ۱۳۹۷-۱۳۹۴  است.
پژوهش حاضر از نوع اسنادی و به روش تحلیل محتوا انجام شده است . برای حصول به نتایج، اطلاعات و داده­های :”سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران طی سال­های ۱۳۹۵-۱۳۳۵″ و اطلاعات “صندوق­های بازنشستگی و نهادهای رسمی ارائه دهنده خدمات حمایتی به سالمندان نیازمند” و برآوردهای آماری “دستگاه­های متولی رفاه اجتماعی” بررسی گردیده است.
از بیش از ۷۹۳۳ میلیون نفر سالمندِ کل کشور در سال ۱۳۹۷، ۵۱۰۵۶۷۵ نفر تحت پوشش یکی از سازمان­ها یا صندوق‌های بیمه‌ای و حمایتی کشور بوده­اند. به عبارت دیگر ۴/۶۴درصد از سالمندان کشور تحت پوشش سازمان­های مذکور بوده­اند. بیشترین تعداد سالمند تحت پوشش در این سال مربوط به سازمان تامین اجتماعی با ۱۹۶۰۰۹۸ نفر و کمترین تعداد سالمند تحت پوشش مربوط به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر با ۷۷۲۱۵ نفر می­باشد. از سوی دیگر از نظر تعداد سالمند تحت پوشش طی دوره ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۷ فقط میزان پوشش کمیته امداد خمینی روند کاهشی داشته و در مابقی سازمان­ها این شاخص افزایش داشته است. بیشترین درصد افزایش سالمندانِ تحت پوشش مربوط به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر بوده که از سال ۱۳۹۵ که ۲۳۵۴۹ سالمند تحت پوشش داشته، با بیش از  سه برابر رشد به ۷۷۲۱۵ نفر در سال ۱۳۹۷ افزایش داشته است….